https://gotoyazd.com

با ما تماس بگیرید : +98 (35) 3728 3090

رزرو هتل یزد

هتل ارگ جدید یزد

زندان اسکندر (مدرسه ضیائیه)

صفحه اصلی  »  دیدنی های استان یزد  »  دیدنی های یزد  »  زندان اسکندر (مدرسه ضیائیه)
شهر : یزد
آدرس : یزد، محله فهادان، کوچه رختشویخانه، کوچه حمام نو
نوع جاذبه گردشگری : تاریخی
ساعت بازدید : از ساعت 8 تا 19:45
روز بازدید : همه روزه به جز ۲۸ صفر، تاسوعا و عاشورا، شهادت امام علی، شهادت امام جعفر صادق و رحلت امام خمینی
هزینه بلیط گردشگران ايرانی : 4000 تومان
هزینه بلیط گردشگران خارجی : 300,000 IRR

زندان اسکندر یزد، مدرسه یا زندان؟

به دیدار یكی از جاذبه‌های پربازدید یزد، زندان اسکندر یا مدرسه ضیائیه می‌رویم. وارد بافت تاریخی یزد، محله فهادان می‌شویم. از کوچه‌پس‌کوچه‌های آن عبور می‌کنیم تا گنبدی با ارتفاع ۱۸ متر كه دارای گچ‌بری و تزئینات سرتاسری زیبا با آبرنگ طلایی و لاجوردی است را ببینیم. هرچند بسیاری از این تزئینات، از بین رفته؛ ولی باز هم اندكی از آن قابل‌مشاهده است. 

درست است كه در ورودی این بنا بسیار كوتاه است؛ اما پس‌ازاینکه وارد صحن مدرسه شویم، عظمت و بزرگی این بنای تاریخی با معماری اسلامی دوره مغول ما را به خودش جذب می‌کند.

گنبد زندان اسکندر یزد

داستان ساخت مدرسه ضیائیه 

قبل از اینكه به بازدید مدرسه ضیائیه یا همان زندان اسکندر برویم؛ بد نیست که داستان تغییر کاربری این بنا را بدانیم:

در روایات گفته‌شده که اسکندر در راه ری و مکان فعلی زندان اسکندر، زندانی به نام «کِثَه» ساخته و بعدها _در دوران ساسانیان_ به‌فرمان «یزدگرد اول» در کنار آن، شهری به نام «یزدان گرد» بنا شده است. هرچند که در اسناد تاریخی، مدرکی مبنی بر ساخت زندان توسط اسکندر وجود ندارد؛ اما این منطقه و پیرامون آن، موقعیت خوبی را ازنظر استراتژیکی دارا بوده و اسکندر هم برای استقرار نیروی نظامی یونانیان و تسخیر ایالات پارس و ماد، از این مکان بهره برده است؛ بنابراین، امکان اینکه زندانی را هم در این مکان بنا کرده باشد؛ چندان دور از ذهن نیست.

در سال 612 هـ.ش، زندان اسکندر تغییر کاربری یافته و به یک مدرسه تبدیل شده است. «سید ضیاءالدین حسین رضی» داماد سید رکن‌الدین محمد _بانی مدرسه ركنیه_ 2 منار بلند، یک ایوان و درگاهی وسیع با حجره‌های زیاد در آن ایجاد كرده و آب قنات اشكذر را هم در آن جاری ساخته است.

مدرسه ضیائیه یزد

ضیاءالدین علاوه بر مدرسه ضیائیه، کتابخانه‌ای برای استفاده طلاب، زاویه‌ای برای عبادت در مجاورت مدرسه، چندین خانه با بادگیرهای بلند گویا برای سكونت مدرسین در پشت مدرسه هم ساخته؛ اما بنای ساخت مدرسه هنوز به اتمام نرسیده بوده كه ضیاءالدین فوت كرده و پسرانش «مجدالدین حسن و شرف‌الدین علی» در سال 684 هـ.ش ساخت این مدرسه را تكمیل نمودند و موقوفاتی را هم جهت مرمت و مخارج مدرسه در نظر گرفتند.

زندان اسکندر یزد (مدرسه ضیائیه)

معماری زندان اسکندر

اولین قسمتی كه به بازدید آن در زندان اسکندر می‌رویم؛ گنبد خانه‌ای با اضلاع 8.8 متر و ارتفاع ۱۸ متر می‌باشد که از قدیمی‌ترین بخش‌های مدرسه ضیائیه به‌حساب می‌آید و محرابی ساده و در دوطبقه با طرح مقرنس ساده و نقش سرمه‌دان در وسط خانه‌ها، زیبایی خاصی به آن داده است. 

از گنبد خانه خارج می‌شویم و دوباره وارد صحن می‌گردیم. صحن این مدرسه، مستطیل شكل است و 3 ایوان رفیع در ضلع جنوبی، شمالی (اتاق زیر بادگیر) و غربی دارد كه در این میان، ایوان غربی از آن دو ایوان بزرگ‌تر است. گفته می‌شود که ایوان ضلع شرقی در گذر زمان از بین رفته است. 

جالب است بدانید که در این بنا، هیچ‌گونه تزئینات کاشی‌کاری به چشم نمی‌خورد و تنها آثار برجای‌مانده آن، خشت خام می‌باشد كه این بنای درآمده از خاك را تاکنون بر جای نگه داشته است. 

صحن زندان اسکندر یزد

در وسط این مدرسه، پایابی با عمق ۵ متر وجود دارد. اگر تمایل داشته باشید، ۳۸ پله باریك و تنگ پایاب را پایین می‌رویم تا اندكی را در دل تاریخ استراحت كنیم. هم‌اکنون این مكان، تغییر كاربری داده و به‌عنوان کافی‌شاپ مورداستفاده قرار می‌گیرد.   

به بازدید قسمت‌های دیگر این مدرسه می‌رویم. غرفه‌ها و مغازه‌های صنایع‌دستی بیشترین چیزی است كه به چشم می‌آید. اگر دوست دارید، می‌توانیم برای خرید سوغات و آثار دست هنرمندان این دیار، اینجا را برای خرید انتخاب كنیم.

نمای کلی زندان اسکندر یزد

شعر حافظ درباره زندان اسکندر

بد نیست به این موضوع اشاره كنیم كه قرن‌هاست كه یزد را به نام «زندان اسکندر» می‌شناسند؛ اما می‌دانیم كه مدرسه ضیائیه هیچ‌گاه زندان نبوده است. یكی از مواردی كه بر این امر دامن زده، تأثیر گسترده شعر خواجه حافظ شیراز است كه می‌فرماید:

دلم از وحشت زندان اسکندر بگرفت                رخت بربندم و زی ملك سلیمان بروم  

مدرسه ضیائیه در ۲۳ اسفندماه ۱۳۴۶ هـ.ش با شماره ۷۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

گنبد خشتی زندان اسکندر یزد

نكته دیگری كه جالب است در مورد بانی این مدرسه بدانید، این است كه خاندان رضی در یزد چنان مورداحترام بودند که «رشیدالدین فضل‌الله همدانی» با آن‌ها مناسباتی داشته است و در وقف‌نامه «ربع رشیدی» مکرراً از افراد آن خاندان حتی «ضیاءالدین محمدبن رضی» نام‌برده شده است. در وقف‌نامه «جامع الخیرات» نیز كه بزرگ‌ترین موقوفات یزد در عصر ایلخانان به شمار می‌رود، علاوه بر تعیین متولی از خاندان خود، نظارت و سرپرستی موقوفات را به ضیاءالدین رضی و بعد از او به خاندانش واگذار نموده است.

سرداب زندان اسکندر یزد
 

آدرس زندان اسکندر

موقعیت زندان اسکندر یزد در محله فهادان، کوچه رختشوی‌خانه، کوچه حمام نو قرار گرفته است.

مدرسه ضیائیه در ۲۳ اسفندماه ۱۳۴۶ هـ.ش با شماره ۷۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بقعه و طاق های زندان اسکندر یزد

برای بازدید از این بنا و سایر جاذبه‌های دیدنی یزد می‌توانید به صفحه تور یزدگردی مراجعه کنید.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد مدرسه ضیائیه یا زندان اسکندر با پشتیبان آنلاین رادینا تماس بگیرید.

پشتيبان آنلاين سايت
پرسش و پاسخ


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید
ENamad logo-samandehi