https://gotoyazd.com

با ما تماس بگیرید : +98 (35) 3728 3090

رزرو هتل یزد

هتل ارگ جدید یزد

مجموعه شاه ولی تفت

صفحه اصلی  »  دیدنی های یزد  »  جاذبه های تاریخی یزد »  مجموعه های تاریخی یزد  »  مجموعه شاه ولی تفت
شهر : تفت
آدرس : شهرستان تفت، جنب میدان امام خمینی، مجموعه شاه ولی تفت
نوع جاذبه گردشگری : تاریخی
روز بازدید : همه روزه

تاریخچه و مجموعه شاه نعمت الله ولی تفت

مجموعه تاریخی « شاه نعمت الله ولی» شامل حسینیه، مسجد، بقعه شاه خلیل ثانی، زورخانه، مدرسه، بازار، میدان، آب انبار و نخل می باشد که به صورت متمرکز در مرکز شهر تفت قرار دارد. این مجموعه یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری تفت و جزو دیدنی ترین بناهای به یادگار مانده تاریخ در دل کویر می باشد که در تاریخ ۸ خرداد ۱۳۷۸ با شماره ثبت ۲۳۴۲ به ‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بنای اولیه‌ مجموعه امام (شاه ولی) تفت‌ را به‌ « خانش بیگم خواهر شاه طهماسب و همسر یکی از نواده ‌های شاه نعمت ‌الله» و قرن دهم نسبت داده اند اما بر اساس قدیمی ترین تاریخ حک شده بر روی سنگ محراب مسجد شاه ولی تفت یعنی سال 873، این احتمال رد می شود.

روایتی دیگر، بنای این مجموعه را به « شاه ابوالولی فرزند شاه ابوالمهدی، معاصر شاه و حاکم یزد» نسبت می دهد.

مجموعه شاه نعمت الله ولی تفت

میدان یا حسینیه شاه ولی تفت

حسینیه شاه ولی در قسمت جنوبی میدان شاه ولی تفت قرار دارد و از بنای اولیه ‌ی آن تنها یک بدنه مشرف به میدان باقی است که کاشی های مسدس آن و کتیبه های موجود، قدمت حسینیه را به قرون نهم و دهم هجری قمری و عصر صفوی نسبت می دهند. هم اکنون میدان شاه ولی ، به حسینیه شاه ولی معروف شده است اما مردم بومی یزد، اردکان، میبد و ... هنوز به آن میدان شاه ولی می گویند.
این میدان با چهار دیوار مربعی در وسط محله، تقاطع سه راه ها و شبکه ‌های ارتباطی یا کوچه‌ ها می باشد و با 3 دروازه خود که هر یک به محله ای راه داشته، عنصر ارتباطی شهر تفت بوده است.
در دور تا دور و یک متر بالاتر از سطح میدان شاه ولی تفت ، غرفه ‌هایی دو طبقه و هلالی با طول و عرض 5/1 تا 5/2 متر و ارتفاع 3 تا 5/3 متر قرار دارد که ستون هایی در امتداد دیواره های جانبی به ‌عرض 30 تا 50 سانتی متر، جدا کننده این غرفه های مستقل از هم می باشند. تنها، غرفه های فوقانی این هم از طریق درگاه‌ های بسیار کوچک با هم ارتباط دارند.
حسینیه شاه ولی تفت هر ساله، در ایام محرم و سوگواری محل اصلی تجمع عزاداران حسینی می باشد که مردها در غرفه ‌های طبقه اول( همکف) و زنان در غرفه ‌های طبقه‌ی دوم با ورودی جدا، نشسته و به تماشای مراسم می پردازند.

مجموعه شاه نعمت الله ولی تفت

مسجد شاه ولی تفت

مسجد شاه ولی معروف به مسجد جامع تفت ، در میدان مرکزی و خیابان ساحلی شهر تفت واقع شده است. بنای این مسجد، از خشت و آجر و مزین به کاشی های قدیمی و زیباست که گرمخانه‌ ای در ضلع غربی با طاق و تویزه آجری کاربندی شده و یک شبستان زمستانی و تابستانی با ایوان‌ هم دارد.

بر سر در ورودی مسجد شاه ولی درب آهنی بزرگی نصب شده که با کاشی های رنگین در دور تا دور آن مزین گردیده است. پنجره های مشبک کاشی کاری شده ای در دو طرف این سردر وجود دارد که یک درب کوچک چوبی خراطی شده با نقوش هندسی و مشبک به همراه کتیبه ای قرآنی، در آن قرار داده شده است.

مسجد شاه ولی یک محراب ساده دارد که با کتیبه سنگی کاملا سفید مربوط به سال 873 هجری پوشیده شده و بر روی آن آیات قرآنی حک گردیده است. چند نقش و نگار تزئینی در وسط محراب، سه کتیبه سنگی و پنجره مشبک کاشی کاری شده هم در بالای آن دیده می شود، منبری چوبی نیز در کنار این محراب با نقش ستاره داوود جلوه گری می کند.

مجموعه شاه نعمت الله ولی تفت

سرتاسر مسجد شاه ولی تفت تا ارتفاع یک متری دارای کاشی کاری با اشکال فیروزه ای رنگ شش ضلعی و در قاب کاشی معرق، طراحی گردیده اند. 

اهمیت این بنا، در شیوه برپا کردن گنبد آجری و دو پوسته پیوسته آن با کاربندی های زیبا می باشد که زمینه 4 گوشه آن، بدون هیچ چین و شکنجی گرد شده است. گویا این گنبد، الگوی ساخت مسجد شیخ لطف الله اصفهان و گنبد کبود تبریز نیز می باشد.

مسجد شاه نعمت الله ولی تفت در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۳۴۶ با شماره ثبت ۷۷۱ در زمره آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

بقعه شاه خلیل ثانی

بقعه شاه خلیل ثانی متعلق به شاه خلیل ثانی فرزند شاه نعمت الله ولی می باشد. این بقعه در اصل، یک خانقاه به شکل مربع و متصل به« آرامگاه بی بی» بوده كه اتاقکی بلند بالا با یک عمارت زیبا در وسط بقعه و ساختمان های خانه، آشپزخانه، حمام و ... در اطراف آن قرار دارد.

دو گنبد بزرگ و کوچک در ضلع جنوبی بقعه با چند راهرو وجود دارد که به یک ایوان، سه طاق نما و دو ستون نما سازی شده، تبدیل گردیده اند. این گنبدها بر بالای بقعه شاه خلیل ثانی خودنمایی می کنند که مزین به سنگ مرمرها و كتیبه های مختلف کاشی معرق و لاجوردی با نقوش گل و بوته حجاری شده مربوط به سال 1323 هجری شمسی، می باشند. سقف دو گنبد بقعه شاه خلیل ثانی ، ترکیبی از آجر لعاب دار سبز، لاجوردی و ساده است که کلمه« علی (ع)» بر بام گنبد و کلمه« یا علی» در ساق آن نگاشته شده است.

بنای فعلی بقعه شاه خلیل ثانی تفت ، بخشی از كوشک خانقاه می باشد که از آرامگاه« بی ‌بی» جدا شده و به محل کتابخانه عمومی شهر تفت تبدیل گردیده است.

مجموعه شاه نعمت الله ولی تفت

آب انبار شاه ولی تفت

آب انبار تاریخی شاه ولی در ضلع جنوب شرقی حسینیه و در همسایگی تكیه حوض بلبل تفت قرار دارد. این آب انبار با سردری آجری و 3 بادگیر، آبی خنک را در خزینه خود ذخیره می کرده و منبع آبی مهم برای تفت و به خصوص محله حوض بلبل بوده است.

بازار شاه نعمت الله ولی

این بازار تاریخی از خشت و گل می باشد که با پشت بام کاهگل و اندود و چند درب قدیمی چوبی، اصالت خود را به رخ می کشد.

مدرسه شاه ولی تفت

ساختمان مدرسه شاه ولی تفت ، خشتی و با نمای آجر است که تمام سقف کلاس و اتاق های مدرسه در جهت طولی و به صورت ضربی ساده می باشد ولی برای جلوگیری از رانش، در قسمت های مهم و ضروری آن از میل مهار استفاده شده است.

مجموعه شاه نعمت الله ولی تفت

نخل و مراسم نخل برداری در حسینیه شاه ولی تفت یزد

« نخل» در لغت به معنای تابوت و وسیله چوبی می باشد که دو طرف آن، از چوب مشبک ساخته شده و به کمک چوب های دیگر به هم مرتبط هستند. در نهایت، این مجموعه عظیم چوبی بر روی 4 تیر چوبی قطور و مستحکم قرار می گیرند.

مردم استان یزد، نخل را نمادی از تابوت سید الشهداء می دانند و هیأت های مذهبی در روزهای عاشورا و بیست و یکم رمضان روز شهادت حضرت علی(ع)، به آینه بندی و تزیین نخل می پردازند و پس از آماده سازی آن، یکی از هیات ها وارد حسینیه شده و دوان دوان در حین سر دادن فریاد« حسین حسین» به زیر نخل رفته و به کمک دیگر عزاداران حاضر در زیر نخل، با فریاد« یا علی» نخل را از جا بلند کرده و 3 یا 5 بار، هم زمان با صدای سنج، طبل و شیپور، نخل را دور حسینیه می چرخانند و این گونه، با شور و هیجان معنوی به برگزاری آیین نخل برداری می پردازند و پس از آن، مراسم عزاداری را با سینه زنی و زنجیر زنی ادامه می دهند.

مراسم نخل برداری یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری یزد می باشد که هر ساله جمعیت عظیمی از مردم عزادار از سراسر ایران و حتی کشورهای خارجی در آن حضور می یابند و به عزاداری و تماشای مراسم نخل گردانی به همراه هیأت های عزادار می پردازند. 

مجموعه شاه نعمت الله ولی تفت

اگر قصد اقامت و رزرو اقامتگاهی سنتی در شهر ییلاقی تفت را دارید، بوم گردی باغ دو سرو تفت گزینه مناسبی جهت رزرو به شمار می آید.

در هنگام اقامت در شهر خوش آب و هوای تفت یزد می توانید از تورهای یزدگردی و تورهای کویر نوردی با کیفیت رادینا استفاده نمایید. 

برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد مجموعه شاه ولی تفت با پشتیبان آنلاین رادینا تماس بگیرید. 

پشتيبان آنلاين سايت
پرسش و پاسخ


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید
ENamad logo-samandehi