https://gotoyazd.com

با ما تماس بگیرید : +98 (35) 3728 3090

رزرو هتل یزد

هتل ارگ جدید یزد

مجموعه تاریخی مهرپادین مهریز

صفحه اصلی  »  دیدنی های یزد  »  جاذبه های تاریخی یزد »  مجموعه های تاریخی یزد  »  مجموعه تاریخی مهرپادین مهریز
شهر : مهریز
آدرس : شهرستان مهریز، خیابان شهید بهشتی، خیابان مسجد جامع مهرپادین، مجموعه تاریخی مهرپادین مهریز
نوع جاذبه گردشگری : تاریخی

مجموعه تاریخی مهرپادین مهریز

مجموعه تاریخی مهرپادین مهریز یکی از دیدنی ترین جاذبه های گردشگری یزد و هسته اولیه شكل گیری شهر مهریز به شمار می رود که شامل قلعه، مسجد جامع (زمستانه و تابستانه)، حسینیه، امامزاده، آب انبار، حمام، بازارچه و خانه های قدیمی خشتی با نورگیرهای زیبا و بادگیرهای بلند بالا می شود. قدیمی ترین بخش محله و مجموعه مهرپادین متعلق به قرن هشتم هجری قمری است. 

واژه« مهرپادین» از ۲ کلمه مهر به معنی خورشید و پادین به معنی سرزمین تشکیل شده که در مجموع به مفهوم سرزمین خورشید می باشد. 

مجموعه مهرپادین

معرفی قلعه مهرپادین مهریز

قلعه مهرپادین مهریز یکی از اماکن تاریخی و جاذبه های گردشگری مهریز در استان یزد می باشد که در ۳۰ کیلومتری مرکز استان( یزد) قرار گرفته و همه ساله، گردشگران زیادی از آن بازدید می کنند.

قلعه مهرپادین مهریز با مساحتی به طول ۱۶۰ و عرض ۱۴۸ متر، دارای 2 حصار دفاعی 6 متری خشتی و ۹ برج مدور 8 متری می باشد که سکونتگاهی موقت و متعلق به قرن هشتم هجری قمری بوده است. این قلعه با قرار گرفتن در میان باغ های میوه و زمین های زراعی، بر تمام شهر تسلط داشته است.

 قلعه مهرپادین مهریز

برخی قدمت ساخت قلعه تاریخی مهرپادین مهریز را به دوران صفویه و برخی به دوران حکومت آل مظفر( قرن ۸ هجری قمری) و زمان ساخت ارسن یا مجموعه شهری مهرپادین نسبت می دهند. در این زمینه یک روایت محلی هم وجود دارد که قلعه مهرپادین مهریز را ساخته دست پسرکی می داند که در جریان حمله مغولان به قصبه مهریجرد و کشته شدن تمامی مردم آن، زنده می ماند و سربازان مغول او را به اهالی سریزد در نزدیکی مهریجرد تحویل می دهند.

وی پس از بزرگ شدن، قلعه ای خشتی و بزرگ با برج و بارویی بلند و خندقی عمیق می سازد تا در برابر چنین رخدادهایی، بتواند از شهرش دفاع کند. قلعه ای باشکوه که تا همین چند دهه پیش، به طور موقت فعال و مسکونی بوده و تنها در مواقع خطر یا حمله، اهالی روستا را در کنار هم جمع و حفظ می کرده است. در چنین ایامی، اهالی برای طلب کمک از قلعه های دیگر، در روز از دود و در شب به وسیله چیزی شبیه چوب سوخته چشمک زدن استفاده می کردند. این قلعه، همچنین به عنوان انبار کالا و محصولات کشاورزی، آذوقه و دام نیز کاربرد داشته است.

 قلعه مهرپادین مهریز

شگفتی های معماری قلعه تاریخی مهرپادین مهریز

قلعه مهرپادین مهریز یک درب ورودی چوبی و ۲ لته دارد که با گل میخ های فلزی تزیین شده است. سردر ورودی آن، دارای قوسی خوش فرم و نیزه دار می باشد.

یک هشتی در بین دو حصار بیرونی و درونی قلعه مهریز وجود دارد که از زیرزمین آن برای نگهداری کالا استفاده می شده است. با گذر از درب ورودی، به شاه کوچه یا گذر اصلی قلعه با پهنای 3.30 متری می رسید که جهت آن شمالی _ جنوبی می باشد اما کوچه ها و گذرهای فرعی قلعه مهرپادین ، 1.70 متر و در جهت شرقی _ غربی ساخته شده اند.

 قلعه مهرپادین مهریز

فضای داخلی قلعه مهرپادین مهریز شامل؛ فضای شاه نشین یا ارباب نشین قلعه در مرتفع ترین و مشرف ترین بخش بنا( بالای فضای ورودی)، بخش مسکونی( شاه نشین و عام نشین)، فضای عمومی یا مذهبی، انبار نگهداری کالا، اصطبل، دالان ها و فضاهای ارتباطی متعدد بوده است که نظم و چیدمان فوق العاده و بی نظیر فضاهای مذکور از پیچدگی خاصی برخوردار می باشد. این قلعه، همچنین اتاق های اشکوب هم دارد که طبقه فوقانی آن برای سکونت مردم و طبقه پایین برای نگهداری احشام بوده است.

طبقات کاهگلی بالا و پایین، با راه پله ای باریک و خشتی به هم متصل هستند. در قسمت شرقی قلعه، چاه قنات عمیقی وجود دارد که احتمالا آب مورد نیاز قلعه را تامین می کرده است.

قلعه خشتی مهرپادین مهریز در سال ۱۳۸۱ به شماره ۶۱۴۳ در فهرست آثار میراث فرهنگی کشور به ثبت رسید.

 قلعه مهرپادین مهریز

مسجد جامع کبیر مهرپادین مهریز

مسجد جامع کبیر مهرپادین مهریز یکی از مساجد ارزشمند تاریخی شهرستان مهریز و استان یزد است که با 3000 متر وسعت دارای گنبدخانه ، مناره ، ایوان ، صحن و شبستان تابستانی و زمستانی می باشد. یک كتیبه بر روی مناره سردر مسجد نصب شده كه بیانگر قدمت مسجد جامع مهرپادین مهریز است و آن را متعلق به دوران آل مظفر و اوایل قرن هشتم هجری قمری می داند، همچنین این مسجد را ساخته شخصی به نام« محفوظ بن محمد» معرفی می کند. مسجد جامع کبیر مهرپادین مهریز در سال 1378 به ثبت ملی رسیده است.

شاخص‌ترین قسمت این مسجد، مناره 30 متری یکدانه آن می باشد که به صورت یک نماد زیبای شهری، در کنار سردر ورودی مسجد جامع مهرپادین خودنمایی می‌کند و یکی از اصیل‌ترین عناصر این مسجد به شمار می‌رود. در ارتفاع 5 متری این مناره نیز، کتیبه ای 400 ساله از کاشی معرق و به خط نسخ نصب شده که بیانگر قدمت مسجد مهرپادین می باشد.

مسجد جامع کبیر مهرپادین مهریز

حسینیه ارشاد مهرپادین مهریز

حسینیه ارشاد مهرپادین مهریز در قسمت غربی مسجد جامع و جوی آب قرار دارد که قدمت آن را به دوره آل مظفر نسبت داده اند و هم زمان با مسجد جامع ساخته شده است. در اطراف حسینیه ارشاد مهریز ، سازه هایی دیگر همچون آسیاب و بازارچه نیز وجود داشته که به علت خیابان کشی از بین رفته اند البته تعداد کمی حجره از این بازار قدیمی باقی مانده که استفاده نمی شود. 

 

حسینیه ارشاد مهرپادین مهریز

امامزاده سید غیاث الدین مهریز

زیارتگاه امامزاده سید غیاث الدین مهریز ، یکی دیگر از شگفتی معماری در مهرپادین مهریز می باشد که به دلیل قرار داشتن در بافت سنتی شهر و نیز سبک معماری و تاریخی بنای آن، همواره مورد توجه اهل فن و هنر و یکی از جاذبه های گردشگری و مذهبی مهریز بوده است. سال ساخت آستان مقدس امامزاده غیاث الدین (علیه السلام) مهریز به 570 هـ . ق می رسد و با قدمتی ۹۰۰ ساله در بین شبستان، تابستان خانه و زمستان خانه مسجد جامع كبیر مهرپادین قرار گرفته که این امر، ارزش امامزاده را مضاعف نموده است.

امامزاده سید غیاث الدین مهریز

زیارتگاه امام زاده سید غیاث الدین مهریز ، دارای یک ضریح فلزی با روکش آب نقره، گلدسته ای به ارتفاع 25 متر و یک گنبد به قطر ۱۶ و ارتفاع 8 متر می باشد. امامزاده سید غیاث الدین مهریز به« کشته خانه» نیز معروف است. بنا بر روایتی؛ در زمان هجوم مغول ها یا افغان ها، گروهی از مردم به اینجا پناه آورده بودند که مورد حمله قرار گرفته و قتل عام گردیدند سپس همگی در یک گور دسته جمعی به خاک سپرده شدند و اینگونه به کشته خانه معروف گشته است.

سال ها بعد با نبش قبر در میان کشته شدگان، جسد سالمی با پارچه سبز بر روی آن پیدا شد که بنا بر نوشته های تاریخی، متعلق به بیست و یکمین نسل از امام زین العابدین(ع) می باشد و زیارتگاهی برای آن بنا گردیده است.

در وسط این بقعه، سنگ قبرى به عرض 1.25 و طول 2.50 متر قرار دارد که اطراف آن، کاشیکارى شده و بیش از یک متر آن در زیر خاک بوده است. این بنا در سال ۱۳۴۲ مرمت و بازسازى شده و بر روی دیوار اصلى آن، آثار گچبرى و نوشته ‌هاى یادگارى نیز دیده می شود. 

امامزاده سید غیاث الدین مهریز

قنات مهرپادین مهریز

قنات مهرپادین مهریز ، توسط« مهرنگار» فرزند انوشیروان ساسانی در روستای مهریجرد و غرب مسجد جامع کبیر مهرپادین مهریز ساخته شده که مسیر آن از داخل یک کوچه سنگ فرش، می گذشته است. اکنون نیز در وسط این کوچه، یک جوی باریک آب روان می گذرد که دیگر از قنات تامین نمی شود و از یک چاه تغذیه می کند. در اطراف این رود، چندین درخت توت و چنار قدیمی قرار دارد که کوچه ای سرسبز و شکیل را ساخته اند.

قنات مهرپادین مهریز

آب انبار مهرپادین

آب انبار مهرپادین ، در شمال شبستان مسجد جامع مهرپادین قرار گرفته است و تنها آب انبار محله مهرپادین می باشد که تمامی اهالی محله و حتی محله های کوچکتر اطراف آب انبار هم از آن استفاده می کنند. 

آب انبار مهرپادین

حمام تاریخی مهرپادین مهریز 

حمام تاریخی مهرپادین مهریز یکی از بناهای قدیمی مجموعه مهرپادین مهریز و دیدنیهای یزد به شمار می رود که قدمت آن به دوران قاجار می رسد اما ساختمان اصلی آن، همزمان با پیدایش مجموعه مهرپادین( قلعه، مسجد، حمام و ...) در قرن هشتم هجری قمری و دوران آل مظفر پایه ریزی شده است. ابعاد مختلف آجرهای به کار رفته در ساخت این حمام نیز بیانگر مرمت بنا در دوره های گوناگون می باشد.

حمام مهرپادین مهریز با 500 متر زیربنا در کنار درب ورودی مسجد جامع مهرپادین مهریز قرار گرفته که شامل گرمخانه و خزینه می شود. گرچه حمام های عمومی در آن زمان، اصولا تنها یک قسمت داشته اند که به صورت نوبتی استفاده می شده اما حمام قدیمی مهرپادین مهریز دارای 2 قسمت جداگانه زنانه و مردانه بوده و از لحاظ نظم عناصر و فضاهای حمام ایرانی، در نوع خود بی نظیر می باشد. 

با گذر از درب ورودی و هشتی حمام تاریخی مهرپادین ، سربینه( رختکن) دیده می شود که نقشه ای زیبا و 8 ضلعی دارد. کف این گرمخانه، 4 پله پایین تر از رختکن می باشد که به وسیله یک دالان باریک به حوض هشت ضلعی خشتی با عمق ۵۰ سانتی متر و پاشویه ای به عرض ۲۰ سانتیمتر متصل شده است.

در قسمت شرقی حمام مهرپادین مهریز ، یك خزینه و مجرای عبور و كنترل آب خزینه قرار دارد که آب مورد نیاز خود را از قنات مهرپادین تامین می کرده است. این خزینه، امروزه جای خود را با دوش های مدرن عوض کرده و دیگر آن کارآیی را ندارد. 

حمام تاریخی مهرپادین مهریز با شماره ثبت ۲۳۳۳ در تاریخ ۲۰ اردیبهشت 1378 به‌ عنوان یک اثر ملی ایرانی به ثبت رسیده است.

رستوران سنتی چهل دخترون مهریز

در روند فرسایش و تخریب حمام مهرپادین مهریز ، دو جوان مهریزی در سال 1386 هجری شمسی برای جلوگیری از این امر، حمام تاریخی مهرپادین را به رستوران سنتی چهل دخترون تبدیل کرده اند. وجه تسمیه این رستوران بر می گردد به داستان حمله عرب ها به این منطقه و درخواست 40 دختر از خداوند برای در امان ماندن از تهاجم سربازان عرب و حفظ پاکدامنی خود، که دعای آنان، با گشوده شدن زمین و پناهنده شدن آنها در زیر زمین مستجاب می شود و از آن پس، این منطقه به نام« چهل دخترون» معروف می گردد.

کافه رستوران چهل دخترون شهر مهریز استان یزد در حمام تاریخی مهرپادین به همت استادان گچكار« علی اصغر زارع و روح اله زارع عصمت آباد»، سفید كاری و گچبری شده است که پس از بازسازی، به عنوان رستوران چهل دخترون یزد مورد بهره برداری قرار گرفته است.

اگر قصد اقامت در مهریز و رزرو هتل سنتی در بافت تاریخی شهر مهریز را دارید، هتل باغ پهلوانپور مهریز که در نزدیکی مجموعه تاریخی مهرپادین مهریز می باشد، گزینه مناسبی جهت رزرو به شمار می آید.

هنگام اقامت در شهر تاریخی مهریز می توانید از تور یک روزه مهریزگردی و تورهای کویر نوردی با کیفیت رادینا استفاده نمایید.    

برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره مجموعه تاریخی مهرپادین مهریز ، با پشتیبان آنلاین رادینا تماس بگیرید.

پشتيبان آنلاين سايت
پرسش و پاسخ


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید
ENamad logo-samandehi