https://gotoyazd.com

با ما تماس بگیرید : +98 (35) 3728 3090

رزرو هتل یزد

هتل ارگ جدید یزد

کنیسه ملا آقا بابا یزد

صفحه اصلی  »  سوغات یزد  »  جاذبه های تاریخی یزد »  سازه های تاریخی یزد  »  کنیسه ملا آقا بابا یزد
شهر : یزد
آدرس : یزد، خیابان مسجد جامع، محله چهارسوق، کنیسه ملا آقا بابا
نوع جاذبه گردشگری : تاریخی_مذهبی

حضور یهودیان در کشور ایران، قدمتی سه هزار ساله دارد. در بین شهرهای ایران، شهر یزد نیز شاهد حضور و زندگی اقلیت های دینی بوده است. هرچند بیشتر مردم یزد مسلمان هستند؛ اما مذاهب دیگری از قبیل زرتشتیان، یهودیان و ارامنه در این شهر سکونت دارند. از این رو، معابد گوناگونی ویژه مذاهب مختلف در شهر باستانی یزد وجود دارد. یکی از عبادتگاه های یهودیان که در شهر یزد واقع گردیده، کنیسه ملا آقا بابا ملا حیدر (Molla Agha Baba Synagogue) نام دارد.

کنیسه

کنیسه ملا آقا بابا ملا حیدر یزد؛ اثری ملی

کنیسه ملا آقا بابا حیدر، در بافت تاریخی یزد و در نزدیکی مسجدجامع واقع شده که محلی برای عبادت یهودیان است و قدمت آن به دوران قاجار باز می گردد. این کنیسه در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ _با شماره ثبت ۳۶۱۶_ در لیست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی قرار گرفته است.

کنیسه

ملا آقا بابا که بود؟

 ملا آقا بابا، خاخام (حاخام) بزرگ یهود و نتیجه هاراو اور شرگا بود که در دوره فتحعلی شاه قاجار می زیست. با استناد به شجره نامه خانوادگی اور شرگا، هنگامی که یهودستیزی در اروپا _دوره رنسانس_ گسترش یافته بود، یهودیان برای حفظ جان و خانواده خود مجبور به ترک زادگاه شان شدند. در این میان، پدر جد اور شرگا _ ربی کیاس (قیاث)_ به ایران مهاجرت کرد و در شهر سبزوار سکنی گزید. به مرور زمان، با روی کار آمدن خاندان صفوی و تدوین و اجرای قوانینی بر علیه یهودیان، اجداد اور شرگا و برخی از یهودیان ساکن نواحی شمال شرق ایران به منطق کویری مانند شهر یزد کوچ نمودند.

کنیسه

ربی شموئیل (پسر ربی کیاس) در یزد صاحب پسری می شود و نام وی را «اور» می گذارد. در فرهنگ لغت عبری، کلمه «اور» به معنی «نور و روشنایی» و کلمه «شرگا» به معنای «چراغ» می باشد؛ چنین نامگذاری ای، به نوعی اشاره به نور لایزال تورات مقدس دارد. 

کنیسه

اور شرگا در دوازده سالگی عنوان «خاخام» را از آن خود نمود و با سپری کردن دوره جوانی، توانست مسئولیت رهبری دینی جامعه یهودیان یزد را به عهده بگیرد. در آن زمان بود که شهر یزد به عنوان یکی از مراکز مذهبی و مهد پیشوایان دینی یهود در ایران شناخته شد و به نام اورشلیم کوچک شهرت یافت. به این نکته نیز باید اشاره کرد که در آن دوره، تحولی بزرگ در زندگی یهودیان یزد ایجاد شد.

باید اشاره نمود که هاراو اور شرگا، بنا بر روایات، یکصد و سی و پنجمین نواده از سلاله حضرت داود(ع) است که در نزد یهودیان و حتی غیریهودیان معروف می باشد. 

کنیسه

خاخام اور شرگا، پس از ازدواج با همسرش _ملکا_ صاحب دو فرزند پسر به نام های شموئل و مشه شد. فرزندان اور شرگا نیز مانند پدر، مدارج عالیه روحانیت یهود را سپری کرده و به درجه «هاراو» رسیدند.
کنیسه

به طور کلی و خلاصه، می توان اجداد ملا آقا بابا بدین ترتیب نام برد: ملا کیاس (قیاث)، ملا شموئل، ملا اور شرگا، ملا شموئل، ملا مشه (ملا آقا بابا)، ملا اور، خاخام یوسف اور شرگا (ملا یوسف یزدی)

کنیسه

لازم به ذکر است که امروزه آرامگاه «ملا اور شرگا» و دو پسرش _خاخام شموئل و خاخام مشه_ در بین یهودیان ایرانی از جایگاهی ویژه برخوردار است و هر ساله به خصوص در سالروز وفات این عالم یهودی، یهودیان زیادی از اقصی نقاط ایران و جهان برای زیارت مقبره اش به شهر یزد سفر می کنند.

مقبره هاراو اور شرگا و پسرانش در یک باغ بزرگ با محوطه ای مملو از درختان کاج و زیتون در قبرستان یهودیان یزد واقع شده که این مقبره ها از طراحی و معماری زیبایی برخوردار می باشند. باید گفت که این بناها اکثراً به رنگ های سنتی کرم و قهوه ای کار شده اند؛ البته ناگفته نماند که به دلیل کوچک بودن فضای داخل مقبره ها، علاقه مندان باید به ترتیب داخل شوند و زیارت کنند.
کنیسه

ویژگی های کنیسه ملا آقا بابا ملا حیدر

به طور کلی کنیسه یا کنشت، نام محلی بوده که یهودیان در آن به نیایش و دعا می پرداخته اند و یا در آن اجتماعات دینی خود را برگزار می نموده اند. کنیسه ملا آقا بابا به عنوان یک مکان زیارتی و تاریخی از ویژگی ها و جاذبه های مختلفی برخوردار است که بعضی از آن ها عبارتند از:

  • کنیسه ملا آقا بابا ملا حیدر، یك حیاط به نام تابستانخانه و یك فضای سر پوشیده به نام زمستانخانه دارد.
  • چهار بدنه حیاط این کنیسه به قرینه بنا شده و سه صُفه (ایوان ها و تالارهایی پوشیده شده با طاق) با پوشش ضربی ساده در آن دیده می شود.
  • در شبستان این کنیسه، 9 چشمه طاق وجود دارد. همچنین ستون ها و دیوارهایی در این مکان مشاهده می شود که تا ارتفاع یك متری با آجر پوشیده شده و دیوارهاى بیرونى که مشرف به کوچه است از جنس کاهگل می باشد.
  • معماری سنتی و سقف های گچبری سنتی این کنیسه زیباست و چشم هر بیننده ای را به خود خیره می کند.
  • کنیسه ملا آقا بابا، دو در ورودى دارد که یکی در کوچه ضلع جنوبى و دیگری در کوچه ضلع غربی واقع شده است.
  • ضلع شرقى شبستان این کنیسه شامل فضایی آجری بوده که قسمت داخلى را به صورت یک نیم طبقه از هم جدا می کند و احتمالاً محل حضور بانوان به شمار می رفته است. یک سِفِر تورات (Sefer Torah) در این کنیسه نگهداری می شود. لازم به ذکر است که سِفر، یک لغت عبری بوده که به معنی کتاب بزرگ و طوماری شکل می باشد و برای نامیدن 5 کتاب مقدس عبری به کار می رود. در حقیقت، سفر نسخه ای دستنویس از تورات می باشد که با آغاز نمازشان، آن را بیرون می آورند و عبادات روزمره شروع می شود و با شروع مراسم نیایش، حالتی معنوی و عرفانی در این کنیسه حکم فرما می گردد.
  • در شبستان کنیسه ملا آقا بابا، تصویرى منسوب به حضرت موسى(ع) وجود دارد. در این تصویر، حضرت موسی(ع) طوماری که حاوی «ده فرمان» است را در دست دارد.
  • در کنیسه ملا آقا بابا، اتاقی مخصوص برای روشن کردن شمع اختصاص یافته که عبادت کنندگان می توانند در آنجا با روشن کردن شمع به مناجات بپردازند.

    کنیسه
پشتيبان آنلاين سايت
پرسش و پاسخ


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید
ENamad logo-samandehi