https://gotoyazd.com

با ما تماس بگیرید : +98 (35) 3728 3090

رزرو هتل یزد

رزرو تور یزد

رزرو وسيله نقليه

هتل ارگ جدید یزد

آداب ماه رمضان در یزد

تاریخ ثبت : 05 خرداد 1397 صفحه اصلی  »  وبلاگ  »  سفر به یزد  »  آداب ماه رمضان در یزد
آداب ماه رمضان در یزد آداب ماه رمضان در یزد

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

آداب و رسوم ماه رمضان که ریشه در دین و مذهب دارد یکی از شاخص ترین نمونه‌ های فرهنگ عامه می باشد که برخی از آنها، حتی به دوران قبل از اسلام می‌ رسد که این امر بیانگر ارتباط عمیق فرهنگ اسلامی و ایرانی می باشد.

شهر تاریخی یزد، دارای اصیل ترین آداب و رسوم محلی بخصوص در ماه مبارک رمضان می باشد و مردم با اصالت یزدی سفت و سخت به این اصول پایبند هستند.

مردم یزد قبل از فرا رسیدن ماه رمضان ، به فراهم کردن مایحتاج این ماه‌ می پردازند که از همه مهم تر، برنج می باشد و در میان حبوبات، عدس بیشترین مصرف را دارد تا حدی که یزدی ها معتقدند« در ماه رمضان هر شخصی باید 7 ‌مَن عدس بخورد.»

روزه چند کُتو

در ایام ماه رمضان، بچه ها و نابالغین هم به تبعیت بزرگترها و شور و شوق سحری، هنگام سحر بیدار شده و همراه والدین خود سحری می خورند البته برای کاستن فشار گرسنگی و تشنگی طول روز در چند نوبت به آنها آب و غذا خورانده و دوباره روزه شان را وصل می کنند که به چنین روزه ای« روزه پیوندی، دوکُتُو یا کلّه گنجشکی» می گویند.

هلال ماه نو در یزد

مردم یزد برای رؤیت هلال ماه نو، هنگام غروب آخرین روز ماه شعبان به بالای پشت بام و مناره های مساجد رفته و با نگاه به آسمان در پی ماه می گردند تا در صورت مشاهده آن، اعمال مخصوص این ماه را به جا بیاورند.

اگر آسمان ابری و دیدن هلال ممکن نباشد، قاصدی به آبادی ها و شهرهای نزدیک هم افق می فرستند. اگر قاصد جواب نداد و تا سحر نتوانستند ماه را ببینند، سحری خورده و روزه می گیرند تا مبادا از تکالیف دینی خود غافل بمانند.

اما به محض رؤیت ماه، مردمان یزد چشم هایشان را بسته و سپس به روی یک سید باز می کنند و صلوات می فرستند تا از برکت این ماه نو و نماد خاندان پیامبر، حاجت هایشان برآورده شود. عالم بزرگ شهر یا پیشخوان و چاووش خوان با خواندن اشعاری این خبر خوش را به مردم رسانده و ثروتمندان و بزرگان، در بین مردم نقل و شیرینی پخش می کنند و مردم با خوردن نقل، کینه ها و دلخوری را از خود دور کرده و به هم محبت می نمایند.

گاهی نقاره زن و دهل زن نیز در مراسم رویت ماه حاضر شده و شروع به خواندن نیاش و توسل می کند که اسامی خاصی همچون مناجات خوانی، مناجات سحری، سحرخوانی، سحر آوازی، صلوات خوانی، گلدسته خوانی و ... دارد.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

فرهنگ عامه مردم یزد در ماه مبارک رمضان از وقت شناسی

رعایت آداب و اصول رمضانی از قدیم الایام بوده و تاکنون نیز ادامه دارد برای همین در گذشته که ساعت و موبایل نبوده در ماه رمضان ستاره های نورانی آسمان در دل شب های مخملی تاریک کویر ، به خوبی نقش یک مؤذن را ایفا می کردند و حرکت ستاره پرویز، نشانه زمان سحر بوده است.

اما سال ها بعد، خادمان مساجد 2 ساعت قبل از سحر چراغ هایی نظیر چراغ معروف به« چراغ مالکاظم خادم مسجد جامع یزد » را روشن کرده و در بلندای شهر و مساجد می گذاشتند تا مردم با دیدن نور آن، متوجه سحر بشوند. موقع اذان، چراغ ها را خاموش کرده و سفره های سحری جمع می شده و مردم نماز صبح می خواندند.

امروزه هم با وجود تکنولوژی، اندکی از مردم یزد با همان روش‌ های سنتی، برای سحری خوردن بیدار می شوند و معتقدند که دلنشین تر و دارای ثواب بیشتری می باشد.

زمان غروب آفتاب و افطار کردن را نیز با نگاه کردن به دیوار کاهگلی تشخیص می دادند به این گونه که هر وقت کاه های داخل کاهگل دیوار دیده نمی شد، می فهمیدند که موقع اذان مغرب و لحظه افطار فرا رسیده است.

زمان افطار، همگی به مسجد رفته و پس از خواندن نماز جماعت مغرب و عشا در مسجد افطار می کردند و معتقد بوده و هستند که افطاری دادن و سیر کردن روزه داران بسیار ثواب دارد و هنوز هم در اغلب مساجد یزد افطاری می دهند.

بانگ خروس سحری

بانگ خروس نیز یکی دیگر از بهترین و رایج ترین وسیله های بیدار کردن مردم در سحر بوده زیرا خروس ها در طول شبانه روز فقط در سه نوبت معین آواز می خوانند. در این ماه، بعضی از مردم معتقد، هنوز برای بیدار شدن زمان سحر از خروس خوان استفاده می کنند و حتی اگر خروس ندارند، مخصوص این ماه خروسی خریده و آن را در نزدیک محل خواب خود نگه می دارند.

خروس خوان اول، نیمه شب یا ساعت 24 را خبر می دهد و خروس خوان دوم، سحر را و خروس خوان سوم، وقت نماز صبح یا دمیدن صبح صادق را بانگ می زند.

شولی پزون

مردم برخی نقاط یزد در روز قبل از ماه مبارک رمضان و مراسم کلوخ اندازون که به بیرون از شهر می‌روند و دور هم جمع می شوند؛ با پختن آش شولی روز خود را فرح بخش می کنند. آشی که یکی از مهمترین و خوشمزه ترین آش‌ های استان یزد می باشد و طرفداران بسیاری در استان و تمام کشور دارد. یزدی ها همیشه برای مهمانان غیر یزدی خود نیز این آش را می پزند و اغلب افراد هم به آن علاقه نشان می دهند.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

پخت آش گندم

آش گندم یکی دیگر از آش ‌های معروف استان یزد است که بسیار مقوی می باشد البته پخت آن درد سرهای زیادی دارد و باید بین 8 تا 10 ساعت، محتویات آن به روی آتش بماند تا کامل پخته شده و جا بیفتد.

آش گندم به خاطر داشتن گندم و گوشت فراوان، کش دار می باشد و بسیار هم مقوی و سنگین است.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

آشنایی با سنت های ماه رمضانی جالب در یزد؛ از "کلوخ اندازان" تا "پخت نان مراد"

شهر جهانی یزد مهد آیین های کهن و با داشتن آداب و رسومی خاص، از فرهنگ و تمدنی غنی در میان ایرانیان برخوردار می باشد. یکی از این آیین ‌ها، در پیشواز از ماه رمضان و معروف به« کلوخ اندازان» است.

در مراسم کلوخ اندازان همانند خانه تکانی روزهای پایانی سال، مردم چند روز قبل از ماه رمضان به نظافت و پاک ‌سازی خانه ‌ها و مساجد پرداخته و با شادی کردن به برگزاری مراسم کلوخ اندازان و استقبال ماه مبارک رمضان می رفتند.

برای اجرای این رسم آیینی، خانواده‌ ها آخرین روز ماه شعبان را دور هم جمع ‌شده و با رفتن به دل طبیعت، آن روز را با خوردن خوراکی هایی همچون شولی، آش کشک، آش رشته یا آش خمیر، شله زرد یا حلوای برنج، فالوده یزدی و ... و پرتاب کردن کلوخ های کوچکی به سمت هم به شادی و خوش گذرانی می‌ پرداختند و اینگونه خود را برای روزه و پرهیز از زیاده خواری آماده می کردند.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

ختم قرآن کریم

ختم قرآن کریم از دیگر رسوم پسندیده مردم دارالمؤمنین یزد است که هنوز هم در یزد و تمام شهرستان های استان مرسوم می باشد.

این رسم به این شکل است که زنان یزدی در ماه رمضان، در خانه مُلّا یا شخص مسلط به قرآن جمع شده و دوره های قرآن خوانی برگزار می کنند و هر روز یک جزء آن را با هم قرائت کرده تا به پایان ماه و قرآن برسد. روز آخر، خواندن سوره توحید نوبت هر کس بشود در کار او گشایش ایجاد شده و حاجت روا می گردد و روز بعد، باید به همه شیرینی بدهد.

البته این رسم در امامزاده ها و مساجد هم به صورت عمومی برگزار می شود که با استقبال پُرشور جوانان و نوجوانان همراه می باشد.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

نیمه ماه مبارک رمضان

در نیمه ماه مبارک رمضان ، در 38 امامزاده شهر یزد جشن سالروز میلاد امام حسن مجتبی (ع) برگزار می گردد.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

شب های قدر

در شب ‌های قدر دارالعباده یزد ، اداره اوقاف برای تبلیغ و ترویج فرهنگ وقف هرساله در بیش از 42 امامزاده و بقاع متبرکه به برگزاری مراسم احیا می پردازد.

به اعتقاد اهالی یزد ؛ در شب های قدر، زمان به دنیا آمدن و از دنیا رفتن هر شخص از طرف فرشته های مقرب الهی تعیین می شود، به همین علت مردم در این شبها از خداوند طلب فرزند و طول عمر می کنند.

شب‏ هاى نوزدهم، بیست ‌و یكم و بیست ‌و سوم ماه مبارک رمضان به شب‏ هاى احیا معروف هستند. در این شب ‏ها، شیعیان پس از صرف افطار ویژه و خوردن عدس برای ایجاد رقّت قلب و ازدیاد اشک چشم و دوستی امام علی (ع)، كمى استراحت کرده سپس به قصد شب ‌زنده‏دارى و راز و نیاز با خدا به مسجد رفته و تا سحر به عبادت و خواندن قرآن مشغول می شوند.

یزدی ها در این شب ها، به‌ جا آوردن غسل برایشان بسیار مهم است که قبل از غروب آفتاب این کار را انجام می دهند. شب بیست ‌و سوم اغلب افراد علاوه ‌بر غسل اول شب، غسل آخر شب هم به اعتقاد ثوابش انجام می دهند.

در شب های احیا دعاهای توسل، افتتاح، جوشن‌ صغیر و جوشن ‌کبیر خوانده می شود، آخرین عمل این شب ‏ها هم قرآن به سرگرفتن است كه با آداب خاصى برگزار مى‏شود.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

روضه قنبر

روضه قنبر( از غلامان امام علی علیه السلام) نماد ضربت خوردن حضرت علی(ع) است که از روز نوزدهم تا شب بیست و هفتم ماه رمضان، اغلب توسط زنان با طلب حاجت و نذری دادن در خانه ‌ها برگزار می‌ شود.

در مراسم روضه قنبر ، شخصی شبیه درویشان به نماد دوستی حضرت علی(ع) با تن کردن لباس و کلاه سفید کشکولی مراسم را اجرا می‌کند. در این مراسم، دو شخصیت دیگر یکی در نقش حضرت زینب(س) با لباسی بلند و مشکی و دیگری در نقش اُم الکلثوم نیز حضور دارند که با رد و بدل کردن اشعار غمناکی به برگزاری مراسم می پردازند.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

تهیه آجیل مشکل گشا

تهیه آجیل مشکل گشا در رمضان و بویژه شب ‌های احیا رسمی است که توسط حاجت داران، انجام می شود. برای تهیه این آجیل، فرد حاجت‌دار ماهیانه مبلغی پول را کنار گذارده و پس از جمع شدن، آن را به زنی مؤمن می‌دهد تا آجیل هفت مغز بخرد سپس آن را در مراسمی خاص و بین نمازگزاران پخش می کنند.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

نخل برداری

نخل نمادی از تابوت حضرت سیدالشهدا(ع) است که از چوب ساخته شده و به شکل برگ درخت می باشد.

یزدی ها در روز شهادت حضرت علی (ع) با راه اندازی هیأت های عزاداری، مراسم نخل برداری را برگزار می کنند.

آداب و رسوم یزدی ها در ماه مبارک رمضان

مراسم شب و روز عید فطر

از مراسم شب و روز عید فطر ؛ نظافت منزل، خرید لباس نو، تهیه شیرینی و میوه های تازه فصل، برنامه ریزی برای دید و بازدید، خواندن نماز عید و ... می باشد.

با اعلام روز اول ماه شوال و فرا رسیدن عید سعید فطر، مردم یزد پس از انجام غسل و پوشیدن لباس تمیز و معطّر از محله ها و مناطق مختلف، تکبیرگویان راهی مصلای مسجد شاه طهماسب یا مسجد برخوردار یزد می شوند.

پس از ورود به مسجد، ضمن تبریک و خوردن شیرینی برای اقامه نماز آماده می گردند.  

طبخ آش حضرت ابوالفضل العباس(ع) و توزیع آن در صبح عید بین مردم نیز از دیگر رسوم قدیمی این روز در میان یزدی ها می باشد.


پرسش و پاسخ


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید
ENamad logo-samandehi