https://gotoyazd.com

با ما تماس بگیرید : +98 (35) 3728 3090

رزرو هتل یزد

هتل ارگ جدید یزد

بافت تاریخی میبد

صفحه اصلی  »  دیدنی های یزد  »  جاذبه های تاریخی یزد »  مجموعه های تاریخی یزد  »  بافت تاریخی میبد
شهر : میبد
آدرس : میبد، خیابان امام خمینی، بافت تاریخی میبد
نوع جاذبه گردشگری : تاریخی

تاریخچه میبد

در مورد پیشینه و نام شهر میبد چندین افسانه و روایت وجود دارد؛ بر طبق یک افسانه، شهر تاریخی میبد در روزگار« کیومرث» بنا شده و نخستین ساکنان این سرزمین؛ اهالى فیروز آباد، بیده، مهرجرد، میبد و بارجین بوده اند که در دهانه یا نزدیکی رودخانه‌ هاى قدیمى میبد سکونت داشته و از راه آب به این سرزمین پا گذاشته اند.
روایتی دیگر، ساخت اولیه شهرستان میبد را به « مهبود » یکی از سرهنگان یزدگرد و سپهبد نامدار زمان قباد و انوشیروان نسبت داده و دوره ساسانی را اوج شکوفایی و توسعه شهرهای ایران دانسته اند که محدوده شهر تاریخی میبد نیز در آن زمان گسترش یافت. کلمه میبد ( میبذ ) هم که یک واژه فارسی میانه است از این دوره بر این شهر اطلاق گردیده و در آثار تاریخی و جغرافیایی قرون اولیه پیش از اسلام نیز بارها از آن یاد شده است.

بافت تاریخی میبد

آخرین روایت، شاه موبد را بنیانگذار میبد می داند که نام این شهر را« موبدگرد» نهاد و به مرور ایام،« گرد» از آخر آن حذف و موبد به میبد تبدیل گردید.
شهرستان میبد در اواخر دوره ساسانی و حمله مغول، شهری معتبر و دارای جایگاه ویژه سیاسی بوده که گواه آن، سکه های ضرب شده میبد در آن دوره می باشد زیرا از صد و یازده شهری که در ایران قبل از اسلام شناسایی شده تنها تعداد معدودی از آنها، شرایط و اجازه ضرب سکه را داشته ‌اند و میبد نیز یکی از آنها بوده است.

بافت تاریخی میبد

بافت تاریخی میبد

شهرستان تاریخی میبد یکی از کانون‌ های اولیه یکجانشینی در ایران می باشد که در استان یزد واقع شده است. این شهر با پیشینه هفت هزار ساله خود، یک بافت تاریخی و ارزشمند را به یادگار گذاشته و بارزترین مشخصه شهرسازی و كهنسالی این شهر، دژ استوار« نارین قلعه » و تأسیسات دفاعی آن می باشد. شهر میبد ، دومین مرکز شهری و تجاری استان یزد به حساب می آید که روزگاری در کنار دریای ساوه قرار داشته و ساکنان آن از طریق این دریاچه رفت و آمد می‌کردند. پس از تغییرات اقلیمى میبد و کاهش آب‌ هاى سطحى منطقه، مردمان باهوش و سختکوش آن به فنون‌ آب ‌یابى و کاریزکنى دست یافته و قنات را اختراع کردند.
میبد، شهری با پیشینه چند هزار ساله تاریخی است که یکى از نمونه‌ هاى نادر شهرهاى باستانى ایران به شمار مى‌رود و هنوز بسیارى از عناصر شهرى قدیم مانند بناهای کهن و بازمانده های آن، کهن ‌‌دژ، شارستان، راه ‌هاى باستانى، بیرونه ‌ها و آثار گسترش شهرى در آن به چشم می خورد.
طراحی و نقشه ابتدایی شهر میبد طبق اصول شهرسازی ساسانیان، بسیار سنجیده و به صورت شبکه مستطیل مانند با محورهای اصلی متقاطع و فرم چلیپایی بوده که در میان خندق و حصاری قرار داشته است. در این دوره، معتقد بودند که جهان 4 بخش دارد و ساخت شهرها باید به گونه ای باشد که درهای آن به چهارسوی جهان( چهارکوستیک) گشوده شود، میبد هم از این امر مستثنی نبوده و ابتدا و انتهای شاهراه ‌ها_ شاه کوچه ‌های آن، به 4 دروازه می‌رسیده است

بافت تاریخی میبد

الگوی کهن شهرسازی در شهر تاریخی میبد به گونه ای است که شارستان در مرکز حصار میبد قرار گرفته و کهن ترین هسته تاریخی شهر میبد محسوب می شود. این هسته شامل مسجد جمعه میبد ، کهن دژ نارین قلعه ، سه محله قدیمی بالا، پائین و کوچک است که ارزش ویژه ای در کشور و جهان دارد. جهانی شدن بافت تاریخی میبد گامی بزرگ است که در پی تلاش های میراث فرهنگی این شهر در حال وقوع است.

در شهر‌ کویری میبد ؛ بناهای خاکی، درختان سبز و آسمان آبی ترکیب رنگ زیبایی ساخته که در نگاه اول چشم هر بیننده را خیره کرده و حالتی عرفانی به آدمی دست می دهد، نزدیک بودن به خدا حس می شود و بازی رنگ و نور به تماشا گذاشته می شود.

قبل از ثبت جهانی شهر یزد حدود 800 هکتار از بافت تاریخی شهر میبد در سال 1384 به ثبت آثار ملی رسیده و هم اکنون حدود 200 هکتار از این بافت ثبت جهانی گردیده است.

بافت تاریخی میبد

 دیدنی های شهر تاریخی میبد

شهر تاریخی میبد یزد با قدمت 7000 ساله و بافت تاریخی 800 هکتاری خود پتانسیل تبدیل شدن به اولین شهر گردشگری ایران را داراست.

نارین قلعه میبد

درباره پیشینه نارین قلعه میبد روایت است که« سلیمان نبی»، نارین قلعه را برای اختفای دفینه و گنج خود ایجاد نمود. یک نقش نگاره نیمه انسان_ نیمه حیوان ‌بر روی تکه‌ سفال یافت شده در این مکان، شبیه همان نقش نگاره هایی است که در تمدن هزاره سوم پیش از میلاد عیلامی ‌ها کشف گردیده است.
نارین قلعه ، قلعه ای در میبد است که در سال ۷۳۷ هـ . ق « محمد بن مظفر از شاهان آل مظفر» با به دست آوردن گنجی در یزد به میبد آمد و قلعه دالان( نارین قلعه) را بازسازی و دور آن، خندق ساخت.
این قلعه در قرون اولیه اسلامی هم عظمت و اهمیت زیادی داشته که برای دشمنان غیر قابل نفوذ بوده‌ است و از بالای آن، می توان به خوبی کل بافت شهر میبد را از نظر گذراند.
نارین ‌قلعه میبد در سال 1354 به شماره ۱۰۸۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

نارین قلعه میبد

برج کبوترخانه میبد

برج کبوترخانه میبد از زیباترین کبوترخانه ‌های شهر تاریخی میبد است که قدمت آن به دوره قاجار می رسد. این برج کهن با 8 متر ارتفاع و سبک معماری اصیل استوانه ای خود دارای چهار هزار لانه کبوتر می باشد که به آن کفترخانه‌ یا کبوترخان نیز گفته می شود.

کاربرد و علت ساخت کبوترخانه‌ ها، گردآوری کود کبوترها و دیگر پرندگان برای مصارف کشاورزی بوده که در گذشته، استفاده ‌های صنعتی زیادی از جمله صنعت دباغی در چرم سازی و ساخت باروت داشته است. این کبوترخانه ها با طراحی عالی خود در جذب کبوتران و خلق زیستگاهی امن برای آنها حیرت برانگیز بوده است. 

برج کبوتر خانه میبد

کاروانسرای شاه عباسی میبد

کاروانسرای شاه عباسی میبد یکی از 1000 کاروانسرایی است که شاه عباس اول صفوی در پی سیاست گسترش راه ‌ها و امنیت تجارت، اقدام به ساخت آن در کنار جاده نموده است. رباط میبد ، یکی از کامل ترین کاروانسراهای آجری و به شیوه معروف 4 ایوانی می باشد که نقش یک ایستگاه بین راهی مهم را در مسیر شرقی - غربی ایران ایفا می کرده‌ است.

این کاروانسرا شامل ایوان‌های بیرونی، ساباط( با پوشش یزدی بندی)، هشتی ورودی، حوضخانه، مهتابی، چهار هشتی زیبا، حیاط مرکزی و فضاهای سرپوشیده( سول) شرقی و غربی و به طور کلی صد ایوان و اتاق و اجاق جهت استفاده کاروان های تجاری و زیارتی بوده ‌است.

کاروانسرای شاه عباسی میبد

چاپارخانه میبد

قدمت چاپارخانه میبد به دوره قاجار می رسد که از عمده مراکز پستی و چاپاری قدیم بوده که در مجاورت کاروانسرای رباط شاه عباسی میبد قرار دارد.
چاپارخانه ها وظیفه نگهداری، تیمار اسب ها و پیک تازه نفس جهت ارسال و مبادله‌ سریع نامه ‌ها و امانت ‌های مهم را داشته که از این رو، آنها را به صورت قلعه و دژ دفاعی می ساخته اند.
این اثر در تاریخ ۱۹ مرداد ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۷۶۷ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

چاپار خانه میبد

صنایع دستی میبد

گردش اقتصادی اصلی شهر میبد بر پایه صنایع دستی آن می چرخد که مهمترین این صنایع؛ زیلو، کرباس‌، موتابی، سفال، کاشی، سرامیک، فرش و ذوب آهن می باشد. همچنین کارخانه ‌های متعدد کاشی و سرامیک سازی، میبد را به قطب صنعت کاشی و سرامیک ایران تبدیل کرده‌ است.

صنایع دستی میبد

زیلوبافی میبد

خاستگاه هنر زیلو بافی استان یزد ، محلی به نام« بشنیغان در میبد» بوده که کم کم به جاهای دیگر نیز رواج یافته است. زیلو یکی از قدیمی ترین محصولات دستباف و ارزان می باشد که از پنبه بافته شده و بسیار خنک است. از آنجایی که پنبه، فاقد پُرز می باشد و ضرری برای سلامتی تنفسی بافنده و مصرف‌ کننده آن ندارد، لقب فرش سلامت گرفته است. زیلو به علت تار و پود پنبه ای آن، دوام بیشتری نسبت به فرش های پشمی دارد و فاقد تنوع رنگی می باشد. البته زیلوهای خانگی با رنگ های گیاهان کویری آبی( از نیل)، سبز، قهوه ای( از پوست گردو)، سفید، نارنجی و قرمز( از گیاه روناس) بافته می شوند.
عمده ‌ترین طرح و نقشی که در بافت زیلو به ‌کار می رود، « زلفک» با رنگ بندی و نقش بندی سنتی می باشد که از قدیم، برای مساجد و اماکن مذهبی داخل و خارج ایران بافته می‌شد.
اخیرا، مسجد نهاد ریاست ‌جمهوری نیز با زیلوی اهدایی هنرمندان زیلو ‌باف یزدی مفروش گردیده است.

زیلو بافی میبد

شهرستان میبد علاوه بر اماکن تاریخی و زیبای ذکر شده؛ آثاری دیگر همچون امامزاده بی بی خدیجه خاتون ( س)، روستای مزرعه کلانتر ، یخچال خشتی میبد ، مسجد جامع میبد ، خانه برونی ، خانه سالار میبد ، خانه وكیل ، خانه حاج ملک ، خانه گلشن ، قلعه بارجین ، قلعه ركن آباد ، قلعه مهرجرد ، برج محمود آباد ، موزه زیلو و پلاس میبد ، موزه مردم شناسی میبد ، آب انبار كلار ، روستا و آسیاب بیده ، کاروانسرا و آسیاب كچلک ، آسیاب دوسنگی میبد ، فرودگاه انگلیسی ها ، راسته بازار و ... دارد.

اگر قصد اقامت و رزرو اقامتگاه سنتی در شهرستان میبد را دارید، اقامتگاه بوم گردی وستا میبد گزینه مناسبی جهت رزرو به شمار می آید.
هنگام اقامت در شهر تاریخی میبد می توانید از تور یک روزه میبد گردی و تورهای کویر نوردی با کیفیت رادینا استفاده نمایید.    
برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره بافت تاریخی میبد ، با پشتیبان آنلاین رادینا تماس بگیرید.

پشتيبان آنلاين سايت
پرسش و پاسخ


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید


جهت ثبت نظر ، ابتدا وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید
ENamad logo-samandehi